Stand van zaken 3D printen en het authentiek handwerk

De echte StarTrek fans kunnen het zich ongetwijfeld nog herinneren: een bemanningslid van de 'Enterprise' zei: "Coffee. Hot" en de koffie, inclusief mok, verscheen in het apparaat.
Uiteraard was dit in de jaren zeventig van de vorige eeuw nog toekomstmuziek. Is echter met 3D-printers waarmee men thuis al mokken kan printen, weliswaar nog zonder de koffie, die toekomst misschien een stuk dichterbij gekomen?

Wat is 3D-printen

Met een 3D printer wordt een ruimtelijk (3-dimensionaal) voorwerp gemaakt. Hoe werkt dat? De printer wordt, net als bij een gewone (2D) printer, aangestuurd door een computer. Een gewone printer bouwt een beeld op in lijnen en zo ontstaat een afbeelding. Een 3D-printer bouwt niet met lijnen, maar met laagjes die op elkaar gestapeld worden en zo ontstaat een ruimtelijk voorwerp. Hoewel er ook andere methoden zijn is dit, met name voor de thuisprinters, de meest gebruikte.
De eerste voorwerpen kwamen al in 1986 uit de printer, maar het duurde even voor het op grote schaal toegepast kon worden. De laatste 10 jaar zijn de ontwikkelingen echter erg snel gegaan en zijn er inmiddels redelijk betaalbare printers voor thuis.

Toepassingen

Het aantal materialen waarmee geprint kan worden is groot, maar de keuze van het materiaal is afhankelijk van het soort printer waarmee gewerkt wordt.
Voor eenvoudige printers zijn er diverse soorten kunststoffen, hout en zelfs edelmetalen. De voorwerpen die zo gemaakt worden kunnen gekleurd of transparant, hard of juist flexibel zijn.
Professionele printers kunnen werken met materialen als titaan, kobalt, cement, hoogwaardige kunststoffen en nog vele andere. Deze printers zijn ook in staat materialen te combineren en zeer complexe vormen te printen.
De toepassingen zijn ongekend groot. De printers worden al volop gebruikt bij bijvoorbeeld kunst en design, sieraden, schoenen en hoeden, speelgoed, architectuur en bij industrieeldesign. Binnen de medische sector experimenteert men met diverse toepassingen, maar ook met het printen van voedsel en huizen wordt volop geëxperimenteerd.

Gevolgen voor het ambacht

Met de komst van de computer en grafische programma's veranderde de hele manier van werken in de grafische sector: van ontwerp tot print. Hetzelfde gebeurt nu in feite met de 3D-printer. Alleen beperkt zich dat, zoals hierboven duidelijk wordt, niet tot één sector.
Er zitten een aantal duidelijke voordelen aan 3D-printen. Zo krijgt de ontwerper veel meer vrijheid, al moet hij wel van pen en papier overstappen naar de computer om zijn ontwerp te maken. Er komen ringen, schoenen en hoeden die we vroeger niet voor mogelijk hadden gehouden. Niet alleen vanwege het printen, maar ook omdat ontwerpers materialen tot hun beschikking krijgen die ze vroeger niet hadden. De maquette-maker kan zijn mes en liniaal ook aan de wilgen hangen, want het ontwerp van de architect kan zo geprint worden.


Bij industriële toepassingen kunnen ontwerpen meteen geprint en getest worden, wat de ontwerpfase een stuk verkort.
Of de 3D-printer de maker en het ambacht, helemaal gaat vervangen is de vraag. Zover zijn de ontwikkelingen op het gebied van bouwen bijvoorbeeld nog lang niet. Met name in de creatieve sector zal de printer niet alles overnemen. Er zullen altijd mensen blijven die het 'oude ambacht' blijven beoefenen, al is het maar omdat je daar 'de hand van de maker' in terugziet. Een kop koffie 'bestellen' zoals in StarTrek is dus nog duidelijk toekomstmuziek.

Bijzondere projecten

In Nederland en de rest van de wereld wordt volop geëxperimenteerd met 3D-printen. Het aantal projecten is teveel om op te noemen, maar hieronder een paar bijzondere projecten.

  • In Amsterdam wordt in drie jaar op locatie een Amsterdams grachtenpand geprint en iedereen kan een kijkje komen nemen. http://3dprintcanalhouse.com/

 

Websites
Er is op internet al heel veel te vinden over 3D-printen en de mogelijkheden. Veel informatie is te vinden op: http://www.ground3d.nl/over-3d-printen/wat-is-3d-printen/ Verkoopsite voor 3D geprinte voorwerpen: http://www.3dplaza.nl/#


Uiteraard zijn er ook bedrijven die volop experimenteren met diverse materialen:
http://www.oceanz.eu/bestelproces:o.a. voedsel;
http://lutum.vormvrij.nl/: klei;
http://www.markuskayser.com/ : zand en dan glas.


Overige websites:
http://www.lay3rs.nl/
http://www.zuiderlucht.eu/printen-als-ambacht/

 

©Het Ambachtshuis Brabant - redactie Jolanda van de Grint